Wat is gember , wat zijn de gezondheidseffecten ervan en waarom staat het bekend als een wondermiddel? Wat zijn de positieve effecten van gember waar jij en ik ons verdeel uit kunnen halen? Is dit dan ook wetenschappelijk onderbouwd? Hoe kan ik gember eigenlijk het best consumeren? Dat alles voor jou op een rijtje!

Door onze food-redactie| Kian Alaie, voedingswetenschapper BSc

Voor deze aanbevelingen hebben we de producten getest en deden we onderzoek bij de Consumentenbond, Radar, Kassa en wetenschappelijke bronnen.

Wat is gember ?

Gember is een knolwortel van de gemberplant en komt oorspronkelijk uit zuidoost Azië. Veel mensen conusmeren gember voor de indringende en heerlijke smaak, maar wist je ook dat het consumeren van gember ook veel gezondheidsaspecten met zich meebrengt?

De plant is nauw verwant aan kurkuma, laos en kardemom. De wortel van de gemberplant is het deel dat als specerij wordt gebruikt. Gember kan in veel verschillende vormen voorkomen. Zo kan het gebruikt worden als poedervorm, sap of zelfs olie.

Binnen onze voeding komt het voor in allerlei verschillende recepten. Je kan er simpelweg gemberthee van maken door een stuk wortel in heet water te plaatsen, of je kan het verwerken in allerlei gerechten.

Gezonheidsaspecten op een rijtje: superfood?

Gember wordt al eeuwenlang als traditionele vorm van medicatie gebruikt. Tegenwoordig wordt het nog steeds gebruikt als een alternatieve geneesmiddel voor allerlei doeleinden. Hieronder delen we enkele gezondheidsvoordelen die daadwerkelijk onderbouwd zijn door wetenschappelijk onderzoek!

Voordeel 1: Het bevat gingerol!

Gingerol is een belangrijke bioactieve stof door zijn antioxiderende werking! Wanneer er in je lichaam door vrije radicalen oxidatieve stress plaatsvindt, kan dit stofje ervoor zorgen dat jij niet de negatieve gevolgen ervan ervaart.

Oxidatieve stress kunnen we het best simpel uit leggen door middel van het volgende verhaaltje: Wanneer je rookt of wanneer er ontstekingen in je lichaam ontstaan, kunnen heel reactieve deeltjes in je lichaam aanwezig zijn. Deze reactieve deeltjes noemen we radicalen. Deze radicalen willen eigenlijk zo snel mogelijk in rust komen door een elektron af te staan of te delen. Als dit gebeurt kan er een bestaand molecuul in je lichaam veranderen. Dit molecuul kan zelfs je DNA zijn. Dit is ontzettend ongewenst!

Een antioxidant voorkomt dit en reageert met deze radicalen zodat ze tot rust komen. Je lichaam zal geen beschadiging ondergaan. Gingerol is dus een geweldig bestandsdeel door de antioxiderende werking (Mashadi et al., 2013).

Voordeel 2: Misselijk? Eet wat gember!

Er zijn tegenwoordig veel oplossingen die zogenaamd zouden moeten werken tegen misselijkheid. Het vaakst hoor ik dat een lekker glas cola heel goed zou moeten werken. Bij gember is het daadwerkelijk bewezen dat het helpt tegen misselijkheid (Anh et al., 2020). In deze review is door het onderzoeken van 109 studies de conclusie getrokken dat gember daadwerkelijk helpt.

Hoe pas ik deze informatie toe in de praktijk? Dat is heel simpel: Eet slechts 1 tot 1,5 gram gember bij misselijkheid.

Voordeel 3: Wil je afvallen? Gember kan potentieel helpen

Wellicht is dit onderwerp iets controversieel, maar gember kan daadwerkelijk een rol spelen bij gewichtsverlies. Het verliezen van gewicht is het gevolg van een positieve of negatieve gewichtsbalans. Hoe speelt gember hier dan een rol?

Dit komt doordat gember wellicht het aantal verbrande calorieën kan verhogen. Als je gember langzaam  aan je dieet introduceert kan je ervoor zorgen dat gember je spijsverteringssysteem sneller wakker maakt. Zo kan jij je metabolisme versnellen en start je eerder met het branden van je vet in je lichaam. Gember kan ook de pH-waarde van je maag verhogen zodat het de afgifte van spijsverteringsenzymen stimuleert.

Ook helpt gember bij het verzadigen. Een groep onderzoekers aan de Colombia University in New York heeft vernomen dat bij het nuttigen van gemberdrank bij zwaarlijvige mannen, het gevolg heeft tot een mindere drang tot voedselconsumptie (Mansour, 2013).

Voordeel 4: Gember bij artrose? Het helpt!

Gember helpt bij artrose. Artrose is een gezondheidsprobleem waarbij het kraakbeen binnen een gewricht verandert. Klachten hiervan zijn pijn en stijfheid in het gewricht en is vooral bij ouderdom een probleem.

Uit onderzoek blijkt dat mensen die gember gebruiken om artrose te verlichten, een significant vermindering van pijn voordoet (Bartels et al., 2015) . Gember was hier lichtelijk werkzaam. Echter is het bewijs niet van ontzettend overtuigende kracht door de lage hoeveelheid aan deelnemers! Hou hier dus rekening mee.

Voordeel 5: Gember tegen diabetes?

Gember heeft potentie om te helpen tegen diabetes. Diabetes is een stofwisselingsaandoening waarbij sommige mensen in de loop van tijd last van kunnen krijgen. Diabetes beïnvloed de effectiviteit van insuline waardoor je op de lange termijn suikers minder goed kan verwerken.

Het is ontzettend belangrijk om op jonge leeftijd al rekening te houden met het voorkomen van pieken in je bloedsuikerspiegel.

Helaas zijn de belangrijkste studie voornamelijk dierstudies. Toevoer van gember zorgde voor een verminderd lichaamsgewicht, verminderde vetmassa, verlaagde bloedsuikerspiegel en verhoogd insulinespiegel (healthline, 2019).

Natuurlijk kan gember sowieso de oxidatieve stress verlagen die komt kijken bij diabetes. Zo zal het enkele complicaties verlichten!

Voordeel 6: Heb jij last van verteringsproblemen? Gember kan helpen

Indigestie kan gepaard gaan met terugkerende pijn aan je maag en een opgeblazen gevoel. Eerder hebben we al vermeld dat gember invloed kan hebben op de verteringsenzymen in je maag. Het consumeren van gember heeft in een kleine studie bewezen dat je maag versneld het voedsel kan verwerken.

Er werden gembercapsules geconsumeerd door een groep mensen en daarnaast werd er ook nog een placebo groep getest. Het verschil was aanzienlijk waardoor de conclusie getrokken kon worden dat gember het legen van de maag kan versnellen (Wu et al., 2008) .

Voordeel 7: Menstruatiepijnen verminderen door gember? Is dat mogelijk?

Het is mogelijk om menstruatiepijn te verminderen door het consumeren van gember. Als je voelt aankomen dat je gaat menstrueren moet je reeds beginnen met het consumeren van gember. Van gember wordt je lichaam iets warmer en je bloed wordt wat dunner. Zo kan het bloed makkelijker in je lichaam verplaatsen. Zo kan de antioxiderende werking zich beter verplaatsen en in elk deel van je lichaam een positief effect hebben. Het verminderen van pijn werd geconstateerd door de steken minder heftig zijn. Het is wel belangrijk om bij de eerste fase van de menstruatie al gember te consumeren (rad et al., 2018) !

Voordeel 8: Cholesterol verlagen? Consumeer gember

Gember werkt tegen het wegwerken van het slechte LDL cholesterol. Cholesterol is een gecompliceerd onderwerp. Je hebt namelijk allerlei soorten cholesterol en veel verschillende factoren hebben effect op de verhoudingen tussen deze verschillende soorten. Wat wel overduidelijk is, is dat je voedsel een rol speelt op de hoeveelheid en verhouding cholesterol in je lichaam.

In het kort: Je lichaam heeft cholesterol nodig. Het is namelijk een soort bouwstof. Er zijn twee soorten cholesterol die op dit moment relevant zijn: Het ‘slechte’ LDL cholesterol en het goede  ‘HDL’ cholesterol. LDL vervoert cholesterol via het bloed naar de rest van het lichaam. Dit is nodig voor het herstellen van beschadigingen. Het probleem is dat deze kunnen blijven hangen waardoor er ‘plak’ ontstaat. Volgens de algemene regel op dit moment is LDL het slechte cholesterol door dit fenomeen

HDL neemt weer cholesterol uit het bloed weg en neemt dit mee naar de lever. HDL ruimt dus op. Vergeet echter niet dat LDL cholesterol nodig is. Tegenwoordig zijn er zelfs onderzoeken die blijken dat voeding niet heel veel uitmaakt voor de verhouding cholesterol in je lichaam, maar eerder je levensstijl. Je lichaam maakt namelijk ongeveer 70% van de cholesterol in je lichaam zelf aan.

Hoe dan ook, er zijn aanwijzingen gevonden dat gember kan leiden tot een verlaging van LDL cholesterol en de totale triglyceridenwaarden in het bloed. Er zal echter meer onderzoek gedaan moeten worden om een direct oorzaak-gevolg aan te tonen.

Voordeel 9: Gember bevat bioactieve stoffen die kanker kunnen voorkomen

We hebben het al gehad over gingerol, wat antioxiderend werkt en dus vrije radicalen uit je lichaam kan halen om zo het risico op kanker verlagen. Gingerol komt vooral voor in rauwe gember.

Zo zijn er onderzoeken gedaan naar colorectale kanker waarin gember ontstekingen remt en volgens het effect van dat mechanisme kanker verlaagt. Ook is er onderzoek gedaan naar gastro-intestinale kanker, pancreaskanker en leverkanker, maar om echt conclusies te trekken is daar nog niet genoeg bewijs voor gevonden.

Als je meer wil weten over de antioxiderende werking kan je het stukje over gingerol nog een keer lezen. Dat stuk legt in het kort uit over de werking van antioxidanten.

Voordeel 10: Verbetering van hersenfunctie door gember?

Door het afnemen van oxidatieve stress in je lichaam, kan gember er dus voor zorgen dat je cognitief optimaal blijft werken. Al helemaal wat betreft leeftijd gerelateerde beperkingen zoals alzheimer heeft gember zich bewezen als een lekker maar efficiënt middeltje. Verwacht natuurlijk geen wonderen aangezien het consumeren van gember niet het enige is wat je op een dag consumeert. Je algemene levensstijl is wellicht veel belangrijker dan een kleine aanpassing aan je dieet door het consumeren van gember.

Er zijn enkele aanwijzingen dat gember direct de hersenfunctie kan verbeteren (Saenghong et al., 2011). Het extract van gember kan hersenbeschadiging voorkomen. Daarom is gember potentieel een cognitieve versterker.

Hoe implementeer ik gember in mijn dieet?

Het implementeren van gember in je dieet is simpel. Het is namelijk mogelijk  om gemberextract als pilvorm te slikken. Dit zijn vaak hoge geconcentreerde hoeveelheden gember. Als je de smaak van gember onaangenaam vindt, kan dit wellicht je oplossing zijn.

Sommige mensen zijn ontzettend fan van gemberthee. Ikzelf moet er niks van hebben, maar als het je ding is, ga vooral je gang. Vooral samen met andere warme kruiden of citrus kan dit heel wat toevoegen aan je smaakbeleving in je thee. Tegenwoordig is het ook ontzettend hip om gember te consumeren als een gember-shot.

De laatste optie is natuurlijk verwerkt in je dieet. Veel gerechten tegenwoordig bevatten gember. Als je een fan bent van de Aziatische keuken zal je ongetwijfeld al ervaring hebben met het koken met gember.

Conclusie: meer gember consumeren!

Gember heeft zoals je hierboven hebt gelezen ontzettend veel voordelen. Hopelijk hebben we jou geënthousiasmeerd om meer van deze wortel te consumeren. Aangezien gember ook op veel diverse manieren te consumeren is, zie ik eigenlijk geen reden om jezelf uit te dagen en de voordelen uit deze plant te halen.